مدرسه مفيد از جمله مدارس معروف و با كيفيت تهران است. البته بهتر
است بگويم مدارس مفيد، چون به تدريج اين مجموعه رشد كرده است و يك مجتمع مدارس
تشكيل داده است. دبيرستان شماره يك اين مجتمع در ابتداي خيابان زنجان سابق اولين
مدرسه از اين مجموعه است. بعداً بزرگراه يادگار امام آمد يك تكه از سر خيابان زنجان
را بريد. حالا اين مدرسه در ضلع غربي بزرگراه قرار گرفته و ديگر اتلاق خيابان زنجان
براي محل آن بي مسماست.
مدارس مذهبي در تهران و برخي شهرستانهاي بزرگ سابقه طولاني تري دارند. معمولاً
خيرين و روحانيان علاقه مند به مسايل فرهنگي و تربيتي بنيان گزار اين قبيل مدارس
هستند. به طور طبيعي اين مدارس و شيوه اداره آنها و نيز برنامه تربيتي كه در آنها
پياده مي شود از گرايش ها و علاقه هاي سياسي و فكري بنيان گزاران آنها تأثير مي
پذيرد. در اغلب موارد مدارس خصوصي از اين نوع، به تفكرات مذهبي سنتي و در مواردي
نيز به انجمن حجتيه گرايش دارند. به مرور هر چه به زمان انقلاب نزديك تر مي شويم تك
و توك مدارس مذهبي با گرايشات مدرن و انقلابي نيز شكل گرفتند.
قبل از انقلاب مدارس خصوصي معروفي بر مبناي تأكيدهاي درسي و علمي نيز وجود داشتند،
مثل خوارزمي و هدف، كه در واقع مؤسسات انتفاعي آموزشي و رقابتي بودند كه رنگ و بوي
خاص مذهبي نداشتند. بعد از انقلاب اين دسته اخير عملاً از هم پاشيدند. بعضي شان
مصادره شدند، بعضي صاحبانشان رهايشان كردند و به انحاء مختلف آن فضاي رقابتي آموزشي
از بين رفت. اما مدارس خصوصي مذهبي داراي حاميان و پشتيباناني در حاكميت بودند و
لنگان لنگان به فعاليت خود ادامه دادند. در يك دوران هم كه افكار و ايده هاي چپ در
كشور رونق داشت و بخصوص سالهاي اول جنگ همين چند مدرسه بازمانده دچار طوفان شدند.
در سالهاي جنگ تحميلي فرهنگ جنگ و جبهه تأثير ويژه اي بر فضاي فكري اين مدرسه
گذاشته بود. مجموعاً اين مدرسه حدود 66 شهيد از ميان دانش آموزان و يا فارغ
التحصيلانش (كه با مدرسه همكاري مي كردند) داشته است. بچه هاي مفيدي كه در جبهه يا
به دست منافقين به شهادت مي رسيدند، جنازه شان را به مدرسه مي آوردند و طي مراسم
مفصلي تشييع مي كردند. سالهاي 64 تا 66 اوج اين ماجراها بوده است. هر تشييع جنازه
شهيد تا روزها و هفته ها فضاي مدرسه را تحت تأثير قرار مي داد و حالت خاصي را بر
آنجا حكمفرما مي كرد.
از آن دوران تاكنون هر سال در مدرسه هفته خاصي به نام هفته شهدا تعيين مي شود و طي
آن بچه ها با فعاليت بي شائبه اي به تجليل و يادآوري خاطرات شهداي مدرسه اقدام مي
كنند. اين مراسم پس از نزديك 22 سال تكرار هنوز حاكي از شدت تأثير رخدادهاي جنگ و
به ويژه شهداي دانش آموز در اين محيط است و به وضوح مي شود عمق اين تأثير را از
نمايشگاهي كه برگزار مي كنند و مراسمي كه مي گيرند مشاهده كرد. هر چند نهايتاً
گريزي از اين واقعيت نيست كه گرد گذشت ايام به تدريج از داغي و هيجان مراسم در بين
نسل هاي بعدي كم مي كند و نمي توان همان روحيه دو دهه قبل را از آنها انتظار داشت.
البته بچه هاي نجيب مفيد با تمام وجودشان تلاش مي كنند آن احساس و جوشش دوران جنگ
را در خود زنده نگه دارند، اگر چه اين كار چندان هم آسان نيست. خدا رحمت كند مرحوم
حاج آقا شكوري راد (پدر دكتر شكوري راد) را که طي حدود دو دهه مدير دبيرستان مفيد
بود. البته در اين اواخر كارهاي اجرايي را به فرهنگيان جوان مفيد سپرده بود و تنها
بر كارها نظارت مي كرد. بعد از وفات آن مرحوم، بچه هاي مفيد در مراسمي شبيه مراسم
تشييع شهداي مدرسه او را نيز بدرقه كردند.
برخي از مديران و مسئولان مدرسه در دهه هاي اول انقلاب در حكومت و جريان هاي سياسي
صاحب تأثير، نفوذ قابل توجه داشتند، كه از آن جمله است جريان سياسي "انجمن اسلامي
معلمان" كه تا قبل از دولت آقاي هاشمي نفوذ زيادي داشت و بعد از آن در دوره اصلاحات
نيز با فضاي فكري متفاوت، كم و بيش داراي تأثير بود.
در دوره اصلاحات به تدريج يك نكته روشن شد و آن اينكه بر و بچه هايي كه از مفيد
فارغ التحصيل شده اند اگر علايق سياسي داشته باشند اغلب در روند رشد شخصيتي خود جذب
جبهه اصلاحات مي شوند. به همين دليل دوستان اصلاح طلب هم بيشتر تلاش دارند
فرزندانشان در اين مدرسه درس بخوانند. ويژگي مهم اين مدرسه آن است كه ضمن كيفيت
آموزشي نسبتاً خوب و درصد بالاي قبولي در كنكور از يك فضاي فرهنگي سالم و قابل
اعتماد برخوردار است.
آنچه باعث مي شود بخش قابل توجهي از بچه هايي كه از مدارسي نظير مفيد فارغ التحصيل
مي شوند در دوره دانشجويي و پس از آن در زمره نيروهاي مؤثر اصلاح طلب قرار گيرند به
هيچ وجه به تبليغات مستقيم يا موضع گيري سياسي و علني مسئولان اين مدرسه مربوط نمي
شود. بلكه عامل اين امر عمدتاً به نوع تربيت آنها بر مي گردد كه از سويي تربيتي
مذهبي و ارزشي است و از سوي ديگر در عمل با رفتارهايي از نوع تحمل و پذيرش ديگران و
احترام به حقوق و آزادي شهروندان خو مي گيرند. به بيان ديگر پديده مفيد را نبايد
پديده اي منحصر به يك گروه خاص از فرهنگيان و مربيان به شمار آورد.
اين فضا ضمن اينكه در پايه و اساس خود مذهبي است اما بسته و محدودكننده نيست. بچه
ها احساس نمي كنند در منگنه فشارهاي فرهنگي مدرسه و محدوديت هاي اعلام شده يا اعلام
نشده هستند. اغلب آنها نماز مي خوانند و در برنامه هاي اردويي و جلساتشان نماز
جماعت بر پا مي شود، اما هيچكس بابت عدم شركت در آن مؤاخذه نمي شود. در مدرسه سعي
مي شود قدرت تحليل و ديد سياسي بچه ها بالا رود، اما به طور مستقيم موضع خاصي به
آنها القا نمي شود. در بين دانش آموزان و فارغ التحصيلان مفيد تعداد قابل توجهي از
بچه هاي راست نيز ديده مي شوند. فضاي مدرسه براي بحث و تبادل نظر سياسي بچه ها باز
است و آنها فرا مي گيرند كه به راحتي مي شود نظرات مخالف را شنيد، اما در عين حال
آن طور هم نيست كه مثلاً در اثناي يك انتخابات خاص محيط مدرسه عرصه تاخت و تاز
تبليغات احزاب واقع شود.
تاریخچه دبیرستان مفید
دبیرستان مفید در ابتدا در قالب مدرسه راهنمایی مفید در سال 53 زیر نظر شرکت "مفاد"
که زیر مجموعه مکتب امیرالمؤمنین(ع) بود و مؤسسین آن آیت الله موسوی اردبیلی و
مرحوم شهید دکتر باهنر و تعدادی از افراد خیر بودند، در نزدیکی دانشگاه تهران تأسیس
شد و شروع به کار نمود. در سال 56 دبیرستان مفید در ساختمانی مجاور مسجد
امیرالمؤمنین در خیابان نصرت (نرسیده به خیابان کارگر شمالی) تأسیس شد و اولین دوره
از دانش آموزان خود را ثبت نام کرد. این مجموعه در آبان ماه سال 57 به محل فعلی
دبیرستان (خیابان زنجان شمالی) انتقال یافت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی شرکت "مفاد"
منحل شده و دبیرستان زیر نظر مکتب امیرالمؤمنین(ع) ادامه کارداد. مدرسه راهنمایی
شماره یک نیز در سال 61 تأسیس و در کنار این مجموعه آغاز به کار نمود. مکتب
امیرالمؤمنین(ع) با توجه به عملکرد موفقیت آمیز مجوعه های آموزشی خود (دبیرستان و
مدرسه راهنمایی شماره یک) و به منظور گسترش فعالیتهای خود در زمینه آموزش و پرورش
به تأسیس دبیرستان مفید شماره دو (سال 70) و مدرسه راهنمایی شماره دو (سال 76) - در
محله قیطریه تهران و در سال 83 دبیرستان مفید 3 در میدان ونک اقدام نمود. با توفیق
الهی در سال تحصیلی (83-72) بیست و چهارمین دوره دانشآموزان دبیرستان شماره یک
فارغ التحصیل شدند.
از ابتدا مدیریت رسمی دبیرستان را مرحوم حجت الاسلام شکوری راد بر عهده داشتند که
این مسؤولیت تا سال 80 نیز ادامه داشت. د���� این مدت امور ��دیریتی داخل دبیرستان توسط
یک مدیر داخلی انجام میشد. لیکن از سال تحصیلی (81-80) دبیرستان بدلیل مشکلات جسمی
و بیماری حجت الاسلام شکوری راد که نهایتا به فوت ایشان منتهی گردید با یک مدیر به
کار خود ادامه می دهد.
اسامی مدیران داخلی و نمایندگان موسس دبیرستان مفید 1 تا کنون :
سال تحصیلی
نماینده موسس
مدیر
57-56
مهندس چینی فروشان
مهندس چینی فروشان
75-57
مهندس رفیعی
مهندس رفیعی
76-75
دکتر دانش
دکتر دانش
78-76
دکتر دانش
مهندس موسوی
83-78
دکتر دانش
مهندس افشارمقدم
؟-اکنون
دکتر دانش
مهندس کریم زادگان
